Türk hukuk tarihinin önemli isimlerinden, fikir adamı ve siyasetçi merhum Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’e ait kimlik belgesi de artık Samsun Kent Müzesi’nde sergilenecek.
Samsun’un yetiştirdiği önemli devlet ve fikir adamlarından biri olan Ali Fuat Başgil’in kimlik belgesi, Samsun Kent Müzesi koleksiyonuna kazandırıldı. Türk demokrasi tarihi ve hukuk alanına önemli katkılar sunan Başgil’e ait bu özel belge, 11 Ağustos Salı gününden itibaren müzede sergilenecek eserler arasında yerini alacak. Kent Müzesi artık Başgil’in yaşam öyküsünü yakından tanımak isteyen ziyaretçilerin de ilgi odağı olacak. Kentin tarihi ve kültürel mirasına ışık tutan Samsun Kent Müzesi, Türkiye’nin fikir ve hukuk hayatına damga vuran Ali Fuat Başgil’in de hatırasını yaşatan müze olarak da isminden söz ettirecek.
Başgil’in hatırası doğduğu topraklarda yaşatılacak
1893 yılında Çarşamba’da dünyaya gelen Prof. Dr. Ali Fuad Başgil, anayasa hukuku alanındaki öncü çalışmaları, demokrasi ve hukuk devleti mücadelesiyle Türk siyasi tarihinin en saygın isimleri arasında yer aldı. Geride bıraktığı eserler ve fikirleriyle nesillere ilham veren Başgil’in hatırası, doğduğu topraklarda yaşatılmaya devam edecek.
Avrupa’nın en prestijli müzelerinden biri “Samsun Kent Müzesi”
Samsun’un her yönüyle anlatıldığı Avrupa’nın en prestijli müzelerinden biri olan Samsun Kent Müzesi, geçmiş ile gelecek arasında köprü kuruyor. Ali Fuat Başgil’in de hatırasını yaşatacak Müze, şehrin tarihini, coğrafyasını, kültürünü, ekonomisini ve mimarisini en özgün haliyle ziyaretçilerine sunuyor. Kentin kronolojik tarihinin de yer aldığı müzede, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gelişiyle başlayan Kurtuluş Savaşı süreci de anlatılıyor. Müzede ayrıca ses sanatçıları Taner Çağlayan, Orhan Gencebay, Neyzen Tevfik Kolaylı, Yıldırım Bekçi, Yıldıray Çınar, Orhan Hakalmaz, Kaan Uğur Yücekent; sinema sanatçıları Mehmet Aslantuğ, İhsan Gedik, Hikmet Karagöz, Aliye Rona, Nebahat Çehre,Süreyya Duru,Vahi Öz, Orçun Sonat, Sıtkı Sezgin; tiyatro sanatçıları Ferdi Akarnur, Avni Dilligil, Levent Kırca, Ferhat Şensoy, Cem Kaynar, Yekta Keçeli; edebiyatçı Cemalettin Etli Kavaklıgil, Cemal Safi, Zeynep Aliye, Zerrin Koç ,Vedat Türkali ve Erdoğan Alkan gibi önemli isimlerin hatıraları da yer alıyor. Resim, heykel ve karikatür gibi alanlarda isminden söz ettiren Nehir Ak, Metin Ekiz, Orhan Taylan, Adil Çelik, Bedri Koraman, Mesut Yavuz ve Gökhan Yerlikaya gibi isimler de Kent Müzesi’nde anlatılıyor.
Ali Fuat Başgil kimdir?
Ali Fuat Başgil, Türk hukuk tarihinin en önemli anayasa hukukçularından, fikir adamlarından ve siyasetçilerinden biridir. Demokrasi, hukuk devleti ve temel haklar konusundaki çalışmalarıyla tanınan Başgil, aynı zamanda Türkiye'de anayasa hukuku ve iş hukuku alanlarının gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır.
Kısa biyografisi
Doğumu: 1893, Samsun'un Çarşamba ilçesi.
İlk öğrenimini Çarşamba'da, orta öğrenimini İstanbul'da yaptı. I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine eğitimini yarıda bırakarak yedek subay olarak Kafkas Cephesi'nde dört yıl görev yaptı.
Savaşın ardından Fransa'ya giderek Paris Buffon Lisesi'ni bitirdi; Grenoble Hukuk Fakültesi'nde hukuk öğrenimi gördü. Paris Hukuk Fakültesi'nde "Boğazlar Meselesi" konulu teziyle doktorasını tamamladı. Ayrıca Sorbonne Üniversitesi ile Paris Siyasal Bilgiler Okulu'nda eğitim aldı.
Akademik yaşamı
Türkiye'ye döndükten sonra Millî Eğitim Bakanlığı'nda görev yaptı. Ankara Hukuk Fakültesi'nde doçent, ardından profesör oldu. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğretim üyeliği ve dekanlık yaptı. Türkiye'de iş hukuku derslerini sistemli şekilde okutmaya başlayan ilk akademisyenlerden biri olarak kabul edilir. 1939'da ordinaryüs profesör unvanını aldı.
Siyasi hayatı
27 Mayıs 1960 darbesinin ardından üniversiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesi arasında yer aldı. Daha sonra çıkarılan yasayla görevine dönme hakkı kazanmasına rağmen bunu kabul etmeyerek emekliye ayrıldı. 1961'de Samsun'dan Cumhuriyet Senatosu üyeliğine seçildi. Aynı yıl cumhurbaşkanlığına adaylığını koydu ancak dönemin siyasi baskıları nedeniyle adaylıktan çekildi. 1965 yılında milletvekili olarak yeniden parlamentoya girdi.
Eserleri
Ali Fuat Başgil, hukuk ve siyaset alanındaki akademik çalışmalarının yanı sıra geniş kitlelere hitap eden eserler de kaleme aldı. En çok bilinen eserleri arasında:
Gençlerle Başbaşa
Din ve Laiklik
Vatandaş Hürriyeti ve Bunun Teminatı
Demokrasi Yolunda
Esas Teşkilat Hukuku
yer almaktadır. Özellikle Gençlerle Başbaşa, gençlere çalışma disiplini, ahlak ve kişisel gelişim üzerine verdiği tavsiyeler nedeniyle Türkiye'de en çok okunan fikir kitaplarından biri olmuştur.
Vefatı
Ali Fuat Başgil, 17 Nisan 1967'de İstanbul'da vefat etti ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Geride bıraktığı eserler ve hukuk devleti anlayışıyla Türk düşünce ve hukuk hayatında kalıcı bir iz bıraktı.
