Karadeniz'de Rusya ile Ukrayna arasında ticari gemiler ve liman altyapılarına yönelik saldırıların yoğunlaşması, dünya tahıl ticaretini doğrudan etkileyebilecek yeni bir krizin kapısını araladı.
Reuters'un aktardığına göre Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği, Karadeniz'deki ihracat akışının kesintiye uğraması halinde dünya buğday piyasasında büyük bir arz açığı oluşacağı ve bunun küresel gıda fiyatlarını sert şekilde yükselteceği uyarısında bulundu.
35 milyon tonluk ihracat riski
Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumundaki Rusya'nın Karadeniz üzerinden gerçekleştirdiği sevkiyatların durması halinde küresel pazarda 30 ila 35 milyon tonluk buğday arzının riske gireceği belirtiliyor.
Bu miktarın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geldiğine dikkat çekilen açıklamada, oluşacak açığın diğer üretici ülkeler tarafından kısa vadede kapatılmasının mümkün olmadığı ifade edildi.
Buğday fiyatı 400 doları aşabilir
Sektör temsilcileri, Karadeniz'deki lojistik akışın tamamen durması halinde uluslararası piyasada buğday fiyatlarının hızla yükselebileceğini belirtti.
Yapılan değerlendirmeye göre;
- Buğdayın ton fiyatının ilk aşamada 340-370 dolar seviyelerine çıkması,
- Krizin derinleşmesi halinde ise 400 doların üzerine yükselmesi bekleniyor.
Uzmanlar, böyle bir senaryonun yalnızca tahıl piyasasını değil, un, ekmek, yem ve birçok temel gıda ürününün maliyetini de artıracağı görüşünde.
Afrika ve Orta Doğu için kıtlık uyarısı
Karadeniz'den yapılan tahıl sevkiyatına büyük ölçüde bağımlı olan Afrika ve Orta Doğu ülkelerinin en büyük risk grubunda bulunduğu ifade edildi.
Artan fiyatlar nedeniyle ithalat kapasitesinin düşmesi halinde milyonlarca insanın temel gıda ürünlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşayabileceği, bazı bölgelerde ise açlık ve kıtlık riskinin ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.
Odessa ve Taman hattında saldırılar sürüyor
Son dönemde Ukrayna'nın Rusya'nın Taman Limanı ve bazı dökme yük gemilerine yönelik İHA saldırıları düzenlediği, Rusya'nın ise Odessa Limanı çevresindeki liman tesisleri ve ticari gemileri hedef aldığı bildiriliyor.
Ukrayna'nın en büyük tarım kuruluşlarından UAC da, Rus saldırılarının hasat döneminde ihracatı olumsuz etkilediğini açıkladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin tehlikeye girdiğini belirterek Avrupa ülkelerine daha fazla destek çağrısında bulundu.
Küresel gıda piyasaları kritik süreçte
Birleşmiş Milletler öncülüğünde daha önce kurulan Tahıl Koridoru mekanizmasının fiilen devre dışı kalmasının ardından Karadeniz'deki askeri gerilimin artması, dünya gıda piyasalarında yeni bir belirsizlik dönemi oluşturuyor.
Uzmanlar, ihracat koridorlarının yeniden güvenli hale getirilememesi durumunda yalnızca tahıl fiyatlarının değil, küresel enflasyonun da yeniden hız kazanabileceği uyarısında bulunuyor.
