Hızlı kilo verme isteğiyle uygulanan kontrolsüz ve düşük kalorili diyetler, yalnızca kilo kaybını değil, vücudun hormonal dengesini de olumsuz etkileyebiliyor. Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Elanur Yılmaz Akay, bilinçsiz diyetlerin metabolizma, kan şekeri, üreme sağlığı ve uyku düzeni üzerinde ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Metabolizma yavaşlıyor, kilo vermek zorlaşıyor
Dyt. Elanur Yılmaz Akay, çok düşük kalorili beslenme programlarının ve uzun süreli açlığın vücudun kendini "kıtlık döneminde" gibi algılamasına neden olduğunu ifade etti.
Bu süreçte metabolizmanın yavaşladığını belirten Akay, tiroit hormonlarındaki azalmanın halsizlik, üşüme, dikkat dağınıklığı ve performans kaybı gibi belirtilere yol açabileceğini söyledi. Uzun süre sürdürülen kontrolsüz diyetlerin, hedeflenenin aksine kilo vermeyi zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
Açlık hissi artıyor, verilen kilolar geri alınabiliyor
Kontrolsüz diyetlerin iştahı düzenleyen hormonları da olumsuz etkilediğini belirten Akay, tokluk hissi sağlayan leptin hormonunun azalırken açlık hissini artıran ghrelin hormonunun yükseldiğini ifade etti.
Bu durumun sürekli açlık hissine neden olabileceğini belirten Akay, diyetin sürdürülebilirliğinin azaldığını ve verilen kiloların yeniden alınma riskinin arttığını söyledi.
Stres hormonu yükseliyor, tüm vücut etkileniyor
Yetersiz ve dengesiz beslenmenin kortizol seviyesini yükseltebildiğini belirten Akay, uzun süre yüksek seyreden kortizolün kas kaybını hızlandırabileceğini, bağışıklık sistemini zayıflatabileceğini ve özellikle karın bölgesinde yağlanmayı artırabileceğini kaydetti.
Ayrıca bu durumun uyku düzenini bozarak vücudun toparlanma sürecini de olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi.
Kadın ve erkeklerde hormonal sorunlara yol açabiliyor
Hormonal dengenin bozulmasının üreme sağlığını da etkileyebileceğini vurgulayan Akay, kadınlarda aşırı kilo kaybı ve düşük yağ alımının östrojen ile progesteron dengesini bozarak adet düzensizlikleri ve doğurganlık sorunlarına neden olabileceğini söyledi.
Erkeklerde ise testosteron seviyesindeki düşüşün kas gücünde azalma, enerji kaybı ve cinsel istekte azalma gibi problemlere yol açabileceğini ifade etti.
Kan şekeri dengesi de bozulabiliyor
Karbonhidratın tamamen kesildiği veya düzensiz öğünlerle sürdürülen diyetlerin insülin hormonunun normal işleyişini olumsuz etkileyebileceğini belirten Akay, bunun kan şekeri dalgalanmaları, ani açlık krizleri, tatlı isteği ve enerji düşüklüğüne neden olabileceğini söyledi.
Uzun vadede ise insülin direnci gelişme riskinin artabileceğine dikkat çekti.
Sağlıklı kilo vermenin yolu dengeli beslenmeden geçiyor
Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Elanur Yılmaz Akay, sağlıklı kilo vermenin temelinde geçici ve aşırı kısıtlayıcı diyetler yerine, yaşa, cinsiyete, sağlık durumuna ve yaşam tarzına uygun planlanan dengeli beslenmenin yer aldığını belirtti.
Akay, kalıcı kilo kontrolünün yalnızca tartıdaki rakamın azalmasıyla değil, kas kütlesinin korunması, hormonların dengede kalması ve genel sağlığın desteklenmesiyle mümkün olduğunu vurguladı.
